Albanian Proverbs

A

A rrohet me zemër të lepurit?
Can you live with the heart of a rabbit?
South

Ai që ndërton me djersë, mbron me gjak.
He who builds with sweat, defends with blood.
South

Ai që përton sot, pendohet mot.
Who is lazy today, regrets it later.
Vlorë

Ai që s'ka zemër, s'ka as thembër.
Who has no heart, has no heels.
South

Asht kollaj me ia pre bishtin ujkut të vramë.
It is easy to cut the tail of a dead wolf.
Shkodër

As në parajsë mos rri vetëm.
Do not be alone not even in heaven.
North

B

Balta -- m'ë ëmbël se mjalta.
The mud (in Albania) is sweeter than honey (elsewhere)
Vlorë

Bujku i mirë, ia merr me zorr bukën tokës.
A good farmer takes with force the goods from the earth.
Tropojë

Burri në shtëpi, si dreqi në xhami.
A man at home (not working) is like devil in a mosque.
Elbasan

C
Cdo njeri është mbret në shtëpinë e tij.
Every person is a king in his own home.
South

Ç
Ç'ma ka zemra, ma qit vena.
What I have in my heart is brought out by the wine.
Shkodër

Çelësi që punon, nuk ndryshket.
The key that works, does not rust.
Mallakastër

D
Dembeli është nëna e të gjithë veseve.
Laziness is the mother of all bad habits
North

Dera e përtimit, caku i mjerimit.
The door of laziness is the boundary of misery
Librazhd

Dielli, edhe kur ka re, ndrit.
The sun shines even when it is cloudy.
Gjirokastër

Difton fmija, ç'ka shtëpia.
The child tells what goes on in the house.
North

Dita pa punë nata pa gjumë.
A day without work, a night without sleep.
South

Dora me baltë buka me mjaltë.
The hand with mud, the bread with honey.
Kosova

Dora e larë, zorrë e tharë.
Clean hand, empty stomach
South

Duket zogu që në ve.
You know the bird since inside the egg.
South

E
E vërteta rri si vaji mbi ujë.
The truth prevails like oil over water.
North

Edhe ujët po të rrijë në një vend qelbet.
Even the water gets stale, if it stands still.
South

Eja baba te te tregoj arat.
Come on dad, let me show you your properties.
South

F
Fikut ulët i hyp kushdo. --Krujë
The low fig [fruit branch] can be climbed by everyone.

Fjala e plakut, e pushka e djalit.
The word of the old, the gun of the young.
Krujë

G
Gruaja që nuk do të gatuajë, shosh gjithë ditën.
A woman who doesn't want to cook takes all day to prepare the ingredients.
Skrapar

Gj
Gjarpëri ecën dhe fshin gjurmët me bisht.
The snake moves, erasing its tracks with its tail.
Korçë

Gjithsecili në punën e tij është zot.
Each person at his job is a god.
South

Gjykon puna, s'gjykon guna.
You tell by the work, not by the [clothes].
Librazhd

H
Hekuri sa punohet, aq zbukurohet.
The more you strike (work) the steel, the more beautiful it becomes.
Vlorë

I
I mjeri ai që s'mendon për pleqëri.
Poor is the man who does not think of the old age.
Shkodër

I riu ka fuqi, plaku mëncuri.
The young have strength, the old knowledge.
South

K
Kali plak të len barrën në rrugë.
The old horse drops the load in the middle of the road.
North

Kau që nuk vete në arë e pret sëpata.
The Ox that refuses to work in the field will get an axe
Kurvëllesh

Kazma në dorë, buka në gojë; kazma në katua, trasta del për miell hua.
Pickaxe in hand, bread in mouth; pickaxe lieing in cellar, sack is out to borrow flour
Skrapar

Kënga për darkë, brenga për drekë.
Singing is for dinner, grief for lunch.
South

Kohë është flori
Time is gold; equivalent to the English proverb: Time is money
South

Ku ka bletë, ka dhe mjaltë.
Where bees, there is honey.
Përmet

Ku ka zemër ka dhe krahë.
Wherever is the heart, there are the hands.
South

Kullote dhinë të të mbushë kusinë.
Feed the goat to fill the pot.
Gjirokastër

Kur s'ke mbjellë, s'ke çfarë korr.
If you do not sow, you can't reap.
South

Kur s'ke punë luaj derën.
When jobless, keep rattling the door.
Përmet

Kush di me lavdue, din edhe me cpifë.
Who knows to praise, sure knows to insult
Krujë

Kush fërkon pulën, ha edhe vezën.
Who pats the chicken, eats the egg
Korçë

Kush fle ngrohtë ka edhe ftohtë.
Who sleeps warmly can also be cold.
Arbëreshët

Kush i kullot deshët, ai qeth dhe leshët.
Who lets the rams graze, gets the wool
Përmet

Kush ka turp, vdes për bukë.
Who is shy dies from hunger.
South

Kush mori udhë, dhe do të lodhet.
Who travels, will also get tired.
Gjirokastër

Kush nuk di ç'është lodhja, ai nuk di ç'është çlodhja.
Who does not know tiredness, does not to know to relax.
Berat

Kush përton vdes urije.
Who is lazy dies from hunger.
Berat

Kush rri nën pemë, ha edhe kokrrat.
Who stays under the tree, eats its fruits.
Korçë

Kush s'punon, dheut i rëndon.
Who does not work, is heavy to the earth.
South

Kush zë brumë do të gatuajë.
Who starts making the dough, will also cook.
South

Kushtrimi del për të ligshtin, pse trimi kujtohet vet.
The Clarion-call is for the weak, the brave remembers on his own.
Shkodër

L
Liria i ka rrënjët në gjak.
Liberty has its roots in blood.
South

Lima dalëngadalë bëri tranë gjilpërë.
Slowly-slowly, even a file can turn a beam into a needle.
When there is heart, there is pain [javed]
South

M
Malet tunden, po nuk bien.
The mountains shake, but do not fall.
South

Mbill me një dorë, korr me të dyja.
Sow with one hand, reap with both.
South

Mbroje atdhenë si shqipja folenë.
Protect your motherland like the eagle protects its nest
Shkodër

Me fal gjakun është burrni.
To forgive the blood [as in revenge] is to be a man.
Kosova

Më mirë "punë e mbarë", se "mirë se të gjej".
It's better to say "good work" than "I hope to find you well".
Shkodër

Më mirë te vdesësh më këmbë, sesa të jetosh më gjunjë.
Better to die standing, than live on your knees.
Berat

Mirë se të gjej, o hija e madhe!
-Mirë se vjen o dembel hamë.
-A kamë leje të rri pak?
-Po pate me hangër rri sa të duash.
Hope to find you well, o big shadow!
Welcome o lazy glutton.
-Do I have permission to stay a while?
- If you have something to eat you can stay as long as you want.
Tiranë

Mos kij turp nga kush s'ka turp.
Do not be shy of whom is shameless
South

Mos prit të të kërkojë e mira, po kërkoje.
Do not wait for good things to find you, search for them.
Vlorë

Mos rri si nusja në dasëm.
Do not stand like the bride at a wedding.
South

Mos u fshi si miu prapa poçes.
Do not hide like the mouse behind the pot.
Skrapar

Mos u fshi si miza nën bishtin e kalit.
Do not hide like a fly under the horse-tail.
Korçë

Moti ndihmon atëqë punon.
The weather helps him who works.
Berat

Mushka do dru, e demi kular.
The mule needs spanking, and the bull a yoke.
Sarandë

N
Në kurdhën e nxehtë, s'rrihet me çekan druri.
Don't strike the hot iron with an wooden hammer"
South

Nga del fjala, del dhe shpirti.
From whence comes the word, comes the soul.
South

Nga puna po nuk rrodhi, domosdo do pikojë.
From work if it does not flow, it will certainly drip.
Vlorë

Nuk mund të dalë punë e madhe nga ai që nuk do të voglën.
You will not get a big job done from whom does not want a small one.
Berat

Nuk rron peshku pa uje.
A fish cannot live without water.
Kosova

Nuk zihet pleshti me dorashka.
You cannot catch a flea with gloves.
Korçë

Nj
Njeriut iu bëj njeri, qenit bëniu qen.
To the human behave like a human, to the dog behave like a dog.
South

Një ujë që nuk ecën s'pihet.
The water that does not flow is not good to drink.
Elbasan

P
Paraja nuk i zgjedh njerëzit.
Money does not choose the people.
Vlorë

Pleqëria vjen me shokë.
Old age comes with friends.
South

Po kërciti dhëmbët qeni i qëndro me shkop në dorë.
If a dog shows his teeth, show him the stick.
South

Po nise një udhë, do kaptosh dhe sheshe, dhe male, dhe gurë.
If you start on a journey, you will also cross plains, mountains and stones.
Devoll

Po nuk e pate të ligën brënda, s'të vjen nga jashtë.
If you do not have malice inside, it will not come from outside.
Vlorë

Po nuk qau fëmija, nuk i jep nëna sisë.
If a child does not cry, his mother will not breast feed him.
South

Po nuk u turbullua, nuk kthjellohet.
If it does not get cloudy, it will not get clear.
Përmet

Po shkove me të kërciturit gishtërinjtë sot, mos u anko nga të kërciturit e zorrëve nesër.
If you just snap your fingers today, do not complain of your intestines snapping tomorrow (i.e. hunger).
Vlorë

Pula që këndon në mbrëmje nuk bën vezë në mëngjes.
The chicken that cries at night will not lay eggs in the morning.
South

Puna e rinisë, jorgan i pleqërisë.
The work of the youth is a blanket for the old.
Tiranë

Q
Qan ara se nuk i vjen fara.
Weeps the field because of no seeds.
Sarandë

R
Ruaj dhinë të pish qumështin.
Protect the goats so that you will drink their milk.
Sarandë

S
S'bëhet vreshti me urata, po me shata e lopata.
The vinery is not made with blessings, but with hoes and spades.
South

S'gjuhet me zagar të lidhur.
You cannot hunt with a tied up dog.
Berat

Sa më shpejt kositet livadhi; aq më shpejt lind bari.
The more you mow the lawn, the faster the grass grows.
Tropojë

Sh
Shpjere gojën te buka e jo bukën te goja.
Take the mouth to the bread, not the bread to the mouth.
South

Shqiponja fluturon në qiell, po folenë e bën në tokë.
The eagle flies in the sky, but nests on the ground.
Labëri

T
Trupi shëndoshet me të punuar, mëndja ndërtohet me të mësuar.
The body builds up with work, the mind with studying.
South

U
Ujku e ka qafën e trashë, se ka kambët e shpejta.
The wolf has a thick neck because it has fast legs.
Krujë

Uji fle hasmi s'fle:
The water sleeps, the Enemy doesn't.
South

V
Vure vezën more pulën.
If you put an egg, you get a chicken.
Krujë